NEWANUGA
राष्ट्रिय राजनीतिक ख्यलय् नेपाःया संघीय आधार छु जुइगु धाइगु बारे बहस जुयाच्वंगु इलय् प्रमुख पार्टीया नेतातय्सं संघीयताया आधार मध्ये छगू जातियता नं जूगु खँय् प्रष्ट याःगु दु ।
नेवाः स्वायत्त राज्य मंकाः संघर्ष समितिया ग्वसालय् मंगलवाः येँया राष्ट्रिय सभागृहलय् जूगु 'थौंया राष्ट्रिय परिस्थिति व नेवाः स्वायत्त राज्य सम्बन्धय् राजनीतिक दलतय् दृष्टिकोण' बारे विशेष बिचाः गोष्ठीइ प्रमुख स्वंगू दलया नेतातय्सं जातियता नं नेपाःया संघीय प्रदेश निर्माणया छगू आधार जूगु खँ धाःगु खः ।
ज्याझ्वलय् एनेकपा (माओवादी)या नायः पुष्पकमल दाहाल 'प्रचण्डं' संघीय शासनय् वनेत्यनाःगु मू कारण धइगु थनच्वंपिं उत्पीडित पक्षया उचित सम्मानया निंतिं जूगु धयादिल । वय्कलं थन उत्पीडित पक्ष धइगु थीथी जानजाति व भाषिक समुदाय नं जूगुलिं संघीयताया छगू आधार जातियता जूगु धयादिल ।
नेकपा (एमाले)या नायः झलनाथ खनालं देशय् लोकतन्त्र, गणतन्त्र व संघीयता वयेधुंकूसां संस्थागत मजूनीगु धयादिल । वय्कलं संविधानसभा पाखें राज्य पुनर्संरचना यानाः देय्यात गुकथंया संघीय व्यवस्थाय् यंकेगु धइगु बारे सहलह जुयाच्वंगु धयादिसें जातिय, भाषिक, सांस्कृतिक, भौगोलिक निरन्तरता व ऐतिहासक आधारयात कःघानाः संघीय प्रदेश निर्माण यायेमाःगु धयादिल ।
अथेहे नेपाली कांग्रेसया केन्द्रिय नेता डा. रामशरण महतं जातियताया जक आधारय् प्रदेश निर्माण यायेमज्यूगु धयादिसें आर्थिक सबलताया पक्ष नं संघीय विभाजनय् उली हे महत्वपूर्ण जुइगु धयादिल । तर वय्कलं प्रदेश निर्माण यावलय् उगु प्रदेश दुने दुगु थीथी जातजातिया पहिचान सहित सहि प्रतिनिधित्व नं जुइमाःगु धयादिल ।
नेपाः राष्ट्रिय पार्टीया नायः डा. केशवमान शाक्यं जातियताया खँ बांलाक सम्बोधन यायेफुसाः देशय् विकास जुइगु मखुसाः थ्व हिंसात्मक नं जुइफुगु खँय् सचेत जुइमाःगु धयादिल । वय्कलं थौं कन्हय् नेपालय् जातियतया खँ हिंसात्मक पाखे नं वनाच्वंगुलिं थुकीयात याकनं व उचित सम्बोधन यायेमाःगु बिचाः प्वंकादिल ।
संघर्ष समितिया नायः हितमान शाक्यया सभापतित्वय् जूगु ज्याझ्वलय् समितिया सचिवालय कजि मल्ल के. सुन्दरं लोकतन्त्र, संघीयता व उकी दुने नेवाः स्वायत्त राज्यया सुनिश्चिता यायेत राजनीतिक दलतय् इनाप यानादिल । वय्कलं नेवाःतय्सं देय्या निंतिं न्ह्याबलें बलिदान यानाच्वंगु लुमंकादिसें अझ नं नेवाःत थःगु अधिकार व देय्या निंतिं बलिदान बित तयार दुगु धयादिल ।
नेपाःया राष्ट्रिय म्येँ नापं नेवाः राष्ट्रिय म्येँ हायेकाः सुरु याःगु ज्याझ्वलय् नेपाः देय् व नेवाः आन्दोलनया निंतिं बलिदान याःपिं ज्ञात अज्ञात सहिदतय् नामंय् छगू मिनेट मौन धारण नं याःगु खः । थीथी म्येँ, हुलाप्याखँ व कविता बाचन नं याःगु ज्याझ्वलय् सभानायः हितमान शाक्यं सुभाय् देछानादीगु खः ।
नेवाः स्वायत्त राज्य मंकाः संघर्ष समितिया ग्वसालय् मंगलवाः येँया राष्ट्रिय सभागृहलय् जूगु 'थौंया राष्ट्रिय परिस्थिति व नेवाः स्वायत्त राज्य सम्बन्धय् राजनीतिक दलतय् दृष्टिकोण' बारे विशेष बिचाः गोष्ठीइ प्रमुख स्वंगू दलया नेतातय्सं जातियता नं नेपाःया संघीय प्रदेश निर्माणया छगू आधार जूगु खँ धाःगु खः ।
ज्याझ्वलय् एनेकपा (माओवादी)या नायः पुष्पकमल दाहाल 'प्रचण्डं' संघीय शासनय् वनेत्यनाःगु मू कारण धइगु थनच्वंपिं उत्पीडित पक्षया उचित सम्मानया निंतिं जूगु धयादिल । वय्कलं थन उत्पीडित पक्ष धइगु थीथी जानजाति व भाषिक समुदाय नं जूगुलिं संघीयताया छगू आधार जातियता जूगु धयादिल ।
नेकपा (एमाले)या नायः झलनाथ खनालं देशय् लोकतन्त्र, गणतन्त्र व संघीयता वयेधुंकूसां संस्थागत मजूनीगु धयादिल । वय्कलं संविधानसभा पाखें राज्य पुनर्संरचना यानाः देय्यात गुकथंया संघीय व्यवस्थाय् यंकेगु धइगु बारे सहलह जुयाच्वंगु धयादिसें जातिय, भाषिक, सांस्कृतिक, भौगोलिक निरन्तरता व ऐतिहासक आधारयात कःघानाः संघीय प्रदेश निर्माण यायेमाःगु धयादिल ।
अथेहे नेपाली कांग्रेसया केन्द्रिय नेता डा. रामशरण महतं जातियताया जक आधारय् प्रदेश निर्माण यायेमज्यूगु धयादिसें आर्थिक सबलताया पक्ष नं संघीय विभाजनय् उली हे महत्वपूर्ण जुइगु धयादिल । तर वय्कलं प्रदेश निर्माण यावलय् उगु प्रदेश दुने दुगु थीथी जातजातिया पहिचान सहित सहि प्रतिनिधित्व नं जुइमाःगु धयादिल ।
नेपाः राष्ट्रिय पार्टीया नायः डा. केशवमान शाक्यं जातियताया खँ बांलाक सम्बोधन यायेफुसाः देशय् विकास जुइगु मखुसाः थ्व हिंसात्मक नं जुइफुगु खँय् सचेत जुइमाःगु धयादिल । वय्कलं थौं कन्हय् नेपालय् जातियतया खँ हिंसात्मक पाखे नं वनाच्वंगुलिं थुकीयात याकनं व उचित सम्बोधन यायेमाःगु बिचाः प्वंकादिल ।
संघर्ष समितिया नायः हितमान शाक्यया सभापतित्वय् जूगु ज्याझ्वलय् समितिया सचिवालय कजि मल्ल के. सुन्दरं लोकतन्त्र, संघीयता व उकी दुने नेवाः स्वायत्त राज्यया सुनिश्चिता यायेत राजनीतिक दलतय् इनाप यानादिल । वय्कलं नेवाःतय्सं देय्या निंतिं न्ह्याबलें बलिदान यानाच्वंगु लुमंकादिसें अझ नं नेवाःत थःगु अधिकार व देय्या निंतिं बलिदान बित तयार दुगु धयादिल ।
नेपाःया राष्ट्रिय म्येँ नापं नेवाः राष्ट्रिय म्येँ हायेकाः सुरु याःगु ज्याझ्वलय् नेपाः देय् व नेवाः आन्दोलनया निंतिं बलिदान याःपिं ज्ञात अज्ञात सहिदतय् नामंय् छगू मिनेट मौन धारण नं याःगु खः । थीथी म्येँ, हुलाप्याखँ व कविता बाचन नं याःगु ज्याझ्वलय् सभानायः हितमान शाक्यं सुभाय् देछानादीगु खः ।
नेपाल संवतया न्हूदँ हनेगु व नेवाःतय् नखःचखः न्यायेकेगु सवालय् दँय्दसं हे पात्रो दयेकीपिं ज्योतिषतलिसे विवाद जू । कारण पात्रो दयेकीपिं ज्योतिषतय्सं दँय्दसं हे नेपाल संवतया न्हूदँयात चीका छ्वयेगु कुतः यानाच्वंगु दु । थुगुसी नं अथे हे जुयाच्वन । पात्रोय् नेवाःतय्सं हनीगु तःधंगु नखः म्हपुजा गायब । आखिर छाय् दँय्दसं हे थथे जुयाच्वन ? थ्व विषयय् आः छक्वः पुनर्विचार हे जुइमाःगु आवश्यकता दु ।
प्रमुख स्वंगू तःधंगु दलत एनेकपा (माओवादी), नेपालं कांग्रेस व नेकपा (एमालें) कन्हय् छगू ज्याझ्वःया दथुइ नेवाः स्वायत्त राज्याया बारे थःथःगु दलया अवधारणा तइगु जूगु दु ।
संविधानय् दुथ्याकेमाःगु थीथी बुँदात जनस्तरं मुंकेगु लागि थौं छगू ज्याझ्वःयासें थजाःगु सुझाव मुंकेगु ज्या जुल । युएनडिपिया ग्वहालिइ नेवाः देय् दबूया ग्वसालय् किपूया नगरमण्डप श्रीकीर्ति विहारय् जूगु थुगु ज्याझ्वलय् स्थानिय मनूतय्सं संविधानय् दुथ्याकेमाःगु थीथी बुँदाय् सहलह ब्याकूगु खः ।